Jak bronić się przed mową nienawiści, propagandą, nieprawdziwymi informacjami?

0
332

Wpływają na wynik wyborów, zmieniają postrzeganie rzeczywistości, manipulują społeczeństwem i je antagonizują. Fake newsy to zwykłe kłamstwa, a nie „newsy”, ale zalewają Internet oraz media społecznościowe. Docierają już także do tradycyjnych środków przekazu. Jak rozpoznać kłamstwo? Jak radzić sobie z manipulacjami? Jak nauczyć młodzież krytycznego myślenia? W poniedziałek, 28 maja 2018 r. w Szczecinie odbyła się międzynarodowa konferencja „Mowa nienawiści, fake news, propaganda – wspólni wrogowie demokracji” z udziałem członków Komitetu Regionów, Rzecznika Praw Obywatelskich, zachodniopomorskiego marszałka, ekspertów medialnych, młodzieży. Po zakończeniu pierwszej sesji dyskusyjnej goście wydarzenia spotkali się z dziennikarzami.

Debata prowadzona w Szczecinie to efekt zaproponowanej przez zachodniopomorskiego marszałka Olgierda Geblewicza tematyki, która została zaakceptowana przez wszystkich członków Komisji CIVEX działającej przy Komitecie Regionów. Równolegle z konferencją odbywały się także warsztaty dla licealistów pt. fake busters. W ich trakcie młodzież z XIV LO w Szczecinie uczyła się rozpoznawać nieprawdziwe informacje.

– Nierzetelne informacje, ich powielanie i propagowanie mają swoje wewnętrzne i zewnętrze źródła, również poza Unią Europejską. Jesteśmy poddawani propagandzie w szczególności ze strony rosyjskich mediów takich jak Russia Today. Mamy świadomość, że nierzetelne i nieprawdziwe informacje prowadzą do wypaczania systemów demokratycznych i wyników wyborów – mówił podczas spotkania z dziennikarzami Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz. – Edukacja to jedna z kluczowych broni przed manipulacją i zniekształcaniem informacji – podkreślał marszałek.

Rzecznik Praw  Obywatelskich dr Adam Bodnar zaznaczył, że nieprawdziwe informacje są efektem rozwoju nowych technologii, mediów społecznościowych, Internetu. –  Żyjemy teraz w tzw. „bańkach informacyjnych”. Docierają do nas te informacje, z jakich mediów społecznosciowych korzystamy. To wpływa na nasze postrzeganie rzeczywistości – diagnozował dr Bodnar i odniósł się krytycznie do aktualnej sytuacji w kraju.

–  Z jednej strony dyskutujemy o procesach globalnych, a z drugiej musimy pamiętać o naszej sytuacji krajowej, która jest nietypowa i może budzić niepokój. Pierwsza rzecz to kryzys dziennikarstwa. Dziennikarze, w niektórych mediach przestają być obiektywni, a bardziej służą interesom tej czy innej partii politycznej. Druga kwestia to misja telewizji publicznej. Zgodnie z ustawą, konstytucją i misją krajowej rady radiofonii i telewizji powinna ona służyć przekazywaniu informacji obiektywnych, sprawdzonych, zagłębiać pluralistyczny pogląd na rzeczywistość. Tak niestety ostatnio się w Polsce nie dzieje. Uważam, że jest to zagrożenie z punktu interesów krajowych, ale i z perspektywy wyborów do Parlamentu Europejskiego – mówił podczas konferencji prasowej Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar. Zaznaczył też, że polityka krajowa sprzyja tworzeniu atmosfery mowy nienawiści.

Badanie dotyczące korzystania z mediów cyfrowych, zlecane corocznie przez Instytut Dziennikarstwa Reutersa, wykazało w 2016 r., że z próby osób badanych w 26 krajach 51% twierdziło, że korzysta z mediów społecznościowych jako źródła wiadomości, a 12% – nawet jako głównego źródła informacji. Tendencja ta jest szczególnie powszechna wśród młodych ludzi, dlatego Komisja Europejska pracuje nad wypracowaniem dobrych praktyk w partnerstwie z takimi portalami jak Facebook, Twitter,  YouTube i Microsoft, Instragram, Google+. Jest to tak zwany Kodeks Jurowej. Portale zobowiązały się do skutecznego i – co z tym nierozerwalnie związane – szybkiego reagowania na tego typu treści pojawiające się w ich serwisach. Wpisy, które mają charakter nawoływania do nienawiści lub terroryzmu, mają być usuwane z sieci w ciągu 24 godzin. Jak wynika z dotychczasowej oceny, 70% zgłaszanych przypadków jest uznawanych za nielegalne i usuwanych, z czego 81% znika z internetu w ciągu pierwszej doby od chwili publikacji.

Powołano także grupy zadaniowe, dostępna jest  strona internetowa euvsdisinfo.eu. O podejmowanych krokach w tym zakresie szczegółowo podczas konferencji mówiły: Dyrektor Przedstawicielstwa Regionalnego Komisji Europejskiej Natalia Szczucka oraz  Anni Hellman, Zastępca Kierownika Działu ds. Konwergencji Mediów i Mediów Społecznych, Dyrekcja Generalna ds. Sieci Komunikacyjnych, Treści i Technologii, Komisja Europejska.

Jednym ze wspomnianych podczas konferencji działań, które ma na celu zaprzestanie szerzenia mowy nienawiści, jest strona internetowa www.hejtstop.pl. Za jej pośrednictwem można zgłosić przykłady mowy nienawiści.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here